Stadswarmte

E-boiler Diemen

Diemen krijgt naast thermosfles ook grote ‘waterkoker’ voor duurzame warmte. Om een aardgasvrij stadswarmtenet te realiseren in Amsterdam, Diemen en Almere werken we op onze productielocatie in Diemen aan een duurzame warmtevoorziening. Naast de plannen voor een tijdelijke biomassacentrale, geothermie, aquathermie en datacenterwarmte ontwikkelen we ook een elektrische boiler. Deze grote waterkoker kan straks met stroom uit zon en wind duurzame warmte produceren.

Duurzame ‘waterkoker’ in Diemen voor groeiende vraag stadswarmte

Deze grote ‘waterkoker’ kan straks met stroom uit zon en wind duurzame warmte produceren.

E-boiler maakt gebruik van wind en zon

De elektrische boiler zal draaien als er veel elektriciteit uit wind en zon beschikbaar is en zet de stroom die erin gaat om in warmte. De warmte wordt vervolgens geleverd aan huishoudens in Amsterdam, Diemen en Almere, of bewaard voor later in de al aanwezige warmtebuffer, de ‘thermosfles’ in Diemen. Zo voorkomen we extra inzet van de installaties op aardgas, en dus onnodige uitstoot van CO2 en stikstof. De E-boiler zelf heeft geen schadelijke emissies.

Stabiel net

De komende jaren zal het aantal uren dat een E-boiler als duurzame bron ingezet kan worden nog relatief laag zijn. Hoe meer zon- en windstroom er in de komende jaren bijkomt, des te meer warmte de E-boiler echter kan leveren. In de toekomst worden overschotten van stroom verwacht. De E-boiler zorgt ervoor dat we die stroom nuttig kunnen gebruiken en geen windmolens en zonneparken hoeven af te schakelen. De E-boiler helpt bovendien het net stabiel te houden: de installatie kan flexibel bijspringen om het verschil tussen vraag en aanbod te verkleinen.

Plaatsing E-boiler

De elektrische boiler wordt geplaatst bij één van de twee bestaande gascentrales in Diemen, Diemen-34, de meest gunstige locatie voor de aansluiting op het warmte- en elektriciteitsnet. Het E-boilergebouw zal circa 20 bij 30 meter grondoppervlak beslaan en maximaal 15 meter hoog worden. Het gebouw heeft plek voor twee elektrische boilers. Eén E-boiler heeft een diameter van zo’n 3,5 meter en een hoogte van 6,5 meter. Het vermogen van een E-boiler kan variëren tussen de 10 en 100 MW. De vergunningaanvraag voor de E-boiler is in mei 2020 ingediend. Vattenfall verwacht de E-boiler in 2023 in gebruik te nemen.

Planning bouw E-boiler

Planning bouw E-boiler

Planning bouw E-boiler

  • Maart 2020: Beoordelingsnotitie Milieu Effect Rapportage naar Omgevingsdienst
  • April 2020: Besluit Milieu Effect Rapportage beoordeling ontvangen
  • Mei 2020: Omgevingsvergunning aangevraagd
  • Juni – September 2020: Beoordeling omgevingsvergunning
  • Oktober 2020: SDE++ aanvragen
  • 2022: Start bouw E-boiler
  • 2023: E-boiler operationeel
Situatie Diemen 2020

Situatie Diemen 2020

Informatie voor omwonenden Diemen

Bij nieuwe projecten organiseren we gewoonlijk informatieavonden voor omwonenden. Gezien de situatie rond covid-19 moeten we daar nu helaas vanaf zien. Onderstaand vindt u de veelgestelde vragen en antwoorden over de plannen voor de elektrische boiler in Diemen.

Persvragen

Neem voor persvragen contact op met Vattenfall Mediarelaties.

Veelgestelde vragen en antwoorden

Waarom wil Vattenfall een E-boiler bouwen in Diemen?

Vattenfall wil het mogelijk maken om binnen één generatie fossielvrij te leven, wat zich onder meer vertaalt in een strategie voor het verduurzamen van het stadswarmtenet van Amsterdam, Diemen en Almere. Deze strategie is ook vastgelegd in het convenant dat Vattenfall heeft gesloten met de gemeenten Diemen, Almere en Amsterdam en de Provincie Noord-Holland.

Het huidige stadsverwarmingssysteem brengt de CO2-emissies al met circa 50% terug in vergelijking tot individuele gasketels bij mensen thuis. In 2040 willen wij alleen nog fossielvrije warmte kunnen leveren voor een groeiend aantal klanten. Daarvoor wordt ingezet op grootschalige toepassing van een mix van duurzame warmtebronnen zoals geothermie, aquathermie, restwarmte uit datacenters, duurzame biomassa, groene waterstof en elektriciteit voor warmteopwekking. De elektrische boiler is een belangrijke toevoeging aan locatie Diemen, omdat deze op relatief korte termijn al ingezet kan worden om met stroom warmte te leveren in perioden met veel elektriciteit uit wind- en zon.

Wat is een elektrische boiler?

Een E-boiler is eigenlijk een soort grote waterkoker: 99,9% van de stroom die erin gaat wordt omgezet in warmte. Er zijn verschillende typen grootschalige elektrische boilers. Voor Diemen gaat het om een zogeheten elektroden boiler: hierbij wordt wisselstroom aangesloten op elektroden die ondergedompeld zijn in zout water. De weerstand van het zoute water genereert vervolgens warmte. 

Hoe groot wordt de elektrische boiler en waar komt de E-boiler te staan?

De E-boiler wordt geplaatst voor gascentrale Diemen-34, de groengekleurde installatie op het Diemen-terrein. Dit is de meest gunstige locatie voor de aansluiting aan het warmte- en elektriciteitsnet. De afmetingen van het gebouw zijn circa 20 bij 30 meter. De maximale hoogte van het gebouw wordt circa 15 meter. Eén E-boiler heeft ongeveer een diameter van 3,5 meter en een hoogte van 6,5 meter.

De vergunningsaanvraag voor het E-boilersysteem in Diemen gaat over maximaal 200 MW. In het gebouw is plek voor twee E-boilers. Zodra de vergunning definitief is, wordt de realisatie van de E-boiler aanbesteed. Dit betekent dat verschillende partijen, gespecialiseerd in de bouw van E-boilers, zich kunnen aanmelden om het project te bouwen.  Afhankelijk van wat de geïnteresseerde partijen aanbieden, wordt het definitieve vermogen van het E-boilersysteem bepaald.

Wat gaan omwonenden merken van de bouw van de E-boiler?

Tijdens de bouw van de installatie worden materialen aangevoerd. De E-boiler is een relatief simpele installatie, de bouw duurt dan ook maximaal een jaar. De E-boiler draait op stroom – er is verder dus geen aanvoer van brandstoffen of afvoer van restproducten nodig. 

Wat betekent de E-boiler voor de luchtkwaliteit en geluidsoverlast?

De E-boiler heeft geen schadelijke emissies. Er komt dus geen fijnstof of stikstof vrij bij een E-boiler.

De E-boiler zal geen geluidsoverlast veroorzaken – hier is al onderzoek naar gedaan en de waarden blijven onder de norm. Dit wordt ook vastgelegd in de vergunning.

Hoe duurzaam is een elektrische boiler?

De elektrische boiler zal draaien als er veel elektriciteit uit wind en zon beschikbaar is. Door de E-boiler op die momenten in te zetten voor de warmteproductie, voorkomt Vattenfall extra inzet van de installaties op aardgas, en dus onnodige uitstoot van CO2 en stikstof.

De komende jaren zal het aantal uren dat een E-boiler als duurzame bron ingezet kan worden nog relatief laag zijn. Hoe meer zon- en windstroom er in de komende jaren bijkomt, des te meer warmte de E-boiler echter kan leveren. De E-boiler kan daarbij overschotten stroom uit wind en zon nuttig gebruiken. Bovendien kan een E-boiler ondersteuning bieden aan het elektriciteitsnet om vraag en aanbod van elektriciteit in balans te houden. Dit wordt steeds belangrijker naarmate er meer elektriciteit wordt opgewekt met flexibele bronnen zoals wind en zon. Is er teveel stroom beschikbaar, bijvoorbeeld bij veel wind of zonnig weer, dan kan de E-boiler die stroom omzetten in warmte voor een later tijdstip – zo wordt de balans snel hersteld. De beschikbaarheid van de

warmtebuffer op de Diemen-locatie maakt de E-boiler dan ook dubbel flexibel: hierin kan de extra warmte die de E-boiler maakt worden opgeslagen voor later gebruik.

De warmtebuffer van 50 meter hoog, 26 meter breed en met een inhoud van 22.000 m3 is gereed en in gebruik genomen. In de buffer wordt heet water tot 125 graden Celsius onder druk opgeslagen, om te gebruiken voor stadsverwarming.

Vattenfall wil in Diemen ook een biomassacentrale bouwen. Is dit nog wel nodig als zo’n elektrische boiler ook warmte levert zónder daarvoor hout te verstoken?

De E-boiler wordt ingezet op momenten dat er veel elektriciteit uit wind en zon is. Dat is slechts een beperkt aantal uren per jaar het geval. Het is dan ook een aanvullende duurzame voorziening, naast de biomassacentrale, om het gasverbruik van de bestaande gascentrales Diemen-33 en Diemen-34 en de hulpwarmtecentrale verder terug te dringen. Want let op: als je de E-boiler ook wilt laten draaien op stroom als het niet waait of zonnig is, dan komt die stroom dus niet van windmolens of zonnepanelen, maar van fossiele bronnen  – die dan harder moeten draaien en dus meer CO2 uitstoten. Naarmate meer duurzame warmtebronnen worden toegevoegd aan het warmtenet helpt een E-boiler wel bij het stapsgewijs uitfaseren van biomassa op de langere termijn, zoals ook vastgelegd in het convenant.

 

Warmtebronnen Diemen-net 2025

Wanneer verwacht Vattenfall dat er voldoende overschotten stroom uit wind en zon zijn om wel voltijds met een E-boiler te kunnen werken?

Het aandeel stroom dat door wind en zon is opgewekt, is afhankelijk van de ontwikkelingen op dat gebied. Als we de Nederlandse doelstellingen voor wind en zon, zullen er in de toekomst meer momenten zijn dat 100% van de stroom wordt opgewekt door wind en zon. Vattenfall draagt hier zelf ook aan bij door fors te investeren in de ontwikkeling van grootschalige wind- en zonneparken. Ook in de toekomst zullen er echter momenten zijn dat het windstil is en de zon niet schijnt, waardoor de e-boiler nooit voltijds zal draaien. De e-boiler wordt dan ook niet gebouwd om voltijds warmte te produceren. Daar zijn andere warmteinstallaties geschikter voor, zoals bijvoorbeeld geothermie in combinatie met warmtepompen. De e-boiler is een installatie die makkelijk en snel aan en uitgezet kan worden, wat de installatie vooral geschikt maakt voor een inzet die flexibel en van korte duur is.  

Mijn gemeente adviseert mij een warmtepomp te kiezen in plaats van een elektrische boiler. Waarom investeert Vattenfall dan niet in warmtepompen?

Er is een groot verschil tussen thuisoplossingen en oplossingen voor grootschalige warmtelevering zoals stadswarmte. Vattenfall levert consumenten ook warmtepompen via dochterbedrijf Feenstra. Voor de mensen die thuis warmte krijgen via het stadswarmtenet is dat echter niet relevant.

Is het voor grootschalige warmtelevering dan niet beter om een warmtepomp te kiezen in plaats van een elektrische boiler?

Vattenfall doet beide. Naast de ontwikkeling van een E-boiler werkt Vattenfall ook aan de ontwikkeling van grootschalige warmtepompen, op basis van datacenter-restwarmte en warmte uit oppervlaktewater. Let wel: grootschalige warmtepompen en E-boilers hebben een verschillende rol in het totale warmtesysteem:

  • Grootschalige warmtepompen zijn duur, maar zijn minder afhankelijk van de elektriciteitsprijs vanwege hun hogere energierendement. Ze moeten dus relatief veel uren kunnen draaien om de hoge investering terug te verdienen.
  • E-boilers kenmerken zich door een relatief lage investering, maar zijn veel gevoeliger voor de elektriciteitsprijs omdat ze een rendement van 100% hebben (COP van 1). Dat betekent dat een E-boiler alleen op die uren wordt ingezet dat de elektriciteitsprijs erg laag is – wat gepaard gaat met uren dat er veel elektriciteit uit wind en zon wordt opgewekt. Op jaarbasis is dit slechts een beperkt aantal uren.

Gaat Vattenfall subsidie aanvragen voor de E-boiler? Zo ja, waarom en hoeveel?

Vattenfall is voornemens om SDE++-subsidie aan te vragen zodra de vergunning definitief is. Dit is nodig om de onrendabele top van deze investering te dekken. Hoeveel uiteindelijk wordt aangevraagd staat nog niet vast. Dat is afhankelijk van hoe groot de E-boiler wordt; bovendien zijn de tarieven voor SDE++ op dit moment nog niet gepubliceerd door de RVO.

Welke plannen zijn er voor locatie Diemen?

Op de Diemen-locatie wordt zowel elektriciteit als warmte geproduceerd. Om deze productielocatie te verduurzamen zijn verschillende initiatieven gestart. Bovenstaande overzicht toont de verschillende initiatieven. De oranje locaties zijn de bestaande gascentrales (Diemen-33, Diemen-34 en de hulpwarmtecentrale) en de warmtebuffer. De blauwe locaties zijn initiatieven in een vergevorderde ontwikkelfase. Dit zijn het zonnepanelenveld (1), de biomassacentrale (2) en de E-boiler (3). Ook zijn er ontwikkelingen die nog in een vroeger stadium van ontwikkeling zijn. Deze ontwikkelingen gaan over de locaties 4, 5, 6 en 7, waarvoor studies lopen naar warmtelevering door middel van geothermie en datacenters en ook voor de nieuwe definitieve huisvesting.

Staat uw vraag hier niet bij?

Toekomstbestendige warmtebronnen zijn cruciaal om onze klimaatambities te realiseren. 

Straatbeeld

Stadswarmte in huizen en gebouwen draagt aanzienlijk bij aan de reductie van CO₂-uitstoot.

Amsterdam South Connection werkzaamheden

Vattenfall draagt bij aan het streven van de gemeente Amsterdam om de CO2-uitstoot met 40 ...