Handreiking Agri-PV beschrijft win-winsituatie voor agrariërs en energietransitie
Door toenemende geopolitieke spanningen en de sluiting van de gaswinning in Groningen groeit de Nederlandse afhankelijkheid van buitenlandse energiebronnen. Tegelijkertijd is de ruimte voor grootschalige zonne- en windparken beperkt. Agri-PV biedt een kansrijk alternatief waarbij de landbouwfunctie van de grond behouden blijft en tegelijkertijd duurzame energie wordt opgewekt met zonnepanelen op hetzelfde perceel. De Handreiking Agri-PV geeft overheden praktische handvatten voor het beoordelen en realiseren van Agri-PV-projecten.
Dinsdag 17 maart bood Holland Solar in de Tweede Kamer een petitie/handreiking aan over Agri-PV: het combineren van landbouw en zonnestroom op hetzelfde perceel, met behoud van de agrarische functie.
De aanleiding is eenvoudig: zonder duidelijke landelijke spelregels blijft Agri-PV steken in pilots. Vergunningverleners en boeren lopen nu vast op onduidelijke beoordelingskaders en vooral op fiscale onzekerheid. Zolang niet helder is wat Agri-PV betekent voor regelingen zoals landbouwvrijstelling, overdrachtsbelasting, bedrijfsopvolgingsregeling en mestrechten, durven veel agrariërs en financiers niet op te schalen. Eric Tonnaer, Design Lead Agri-PV bij Vattenfall, is voorzitter van de Werkgroep Agri-PV van branchevereniging Holland Solar, de branchevereniging voor alle bedrijven die actief zijn in de Nederlandse zonne-energiesector. Hij schreef samen met Florine Kits van Heijningen, Advisor PRA bij Vattenfall, de Handreiking Agri-PV met daarin concrete voorstellen voor heldere definities en randvoorwaarden, plus wat er nodig is om van pilots naar brede toepassing te komen.
Leerproces
In Nederland is er al een aantal Agri-PV-projecten, waaronder combinaties van zonnepanelen met fruitteelt, biologische landbouw en openveldprojecten met koeien. “Het concept bevindt zich in Nederland nog in de pilotfase, maar Vattenfall heeft dit innovatieve concept al op commerciële schaal in Duitsland, locatie Tützpatz, geïmplementeerd”, vertelt Eric Tonnaer.
De ervaring bij Agri-PV-park Symbizon in Almere, waar zonnepanelen en strokenteelt elkaar afwisselen, leert dat de keuze van gewassen sterk uitmaakt voor de opbrengst. “Daar bleek dat de oogst van de rode bieten vele malen beter was dan de oogst van veldbonen, een indicatie dat bieten mogelijk beter gedijen in gedeeltelijke schaduw onder/tussen de panelen. Het is een leerproces met vallen en opstaan, waarbij de opbrengsten en effecten continu worden teruggekoppeld aan alle betrokken partijen, met als doel de juiste gewassen te selecteren en een concept te creëren waar de optimale gewas- en energieopbrengst kunnen worden gerealiseerd.”
Uitdagingen
Het realiseren van nieuwe Agri-PV-projecten stuit vaak op onduidelijkheid over de status van de grond (landbouwgrond versus industrieel), fiscale en financiële regelingen voor agrariërs en mestwetgeving. Dit zorgt voor een onzekere businesscase voor agrariërs en financiers.
De handreiking bevat een heldere definitie van Agri-PV, geeft acht aanbevelingen en beschrijft diverse randvoorwaarden, bijvoorbeeld: zorg dat ten minste 85% van het areaal beschikbaar blijft voor agrarische productie en dat wordt gestreefd naar een gewasopbrengst van ten minste 66% ten opzichte van een referentie veld en/of waarde. Eric Tonnaer: “Het document is bedoeld als startpunt voor verdere verfijning en samenwerking met agrarische kennisinstellingen zoals Wageningen Universiteit en belangenorganisaties als LTO. We willen gemeenten handvatten geven zonder ze iets op te leggen, zodat zij zelf lokaal kunnen bepalen hoe ze Agri-PV in hun ruimtelijke ordening willen integreren.”
Toekomstverwachtingen
Eric Tonnaer hoopt dat nationale en lokale overheden aan de slag gaan met Agri-PV en helderheid verschaffen over fiscale en ruimtelijke voorwaarden. Daarnaast hoopt hij dat er regionale tenders voor Agri-PV-projecten komen. “Dit kan leiden tot een landelijke spreiding van Agri-PV-projecten met veel variatie in toegepaste concepten, passend bij lokale landbouwtypen en landelijke omgeving. Door nu expliciet ruimte te creëren voor Agri-PV kan dit concept uitgroeien tot een belangrijke bouwsteen binnen de lokale en nationale energiestrategie, richting 2030 en daarna.”
Foto boven artikel v.l.n.r. Felix Klos (D66), Sjoukje van Oosterhout (GroenLinks-PvdA), Alisha Müller (VVD), Henk Vermeer (BBB), Pieter Grinwis (ChristenUnie), André Flach (SGP), Paul Stockmann (Holland Solar), Henk Jumelet (CDA), Eric Tonnaer (Vattenfall), Nold Jaeger (Holland Solar), Floor Maassen (Holland Solar en Florine Kits van Heiningen (Vattenfall). Foto: Vattenfall/BBB
Bekijk ook
Klimaatpositief beton als fundering van snelladers
De impact van cement, de belangrijkste grondstof van beton, op de wereldwijde CO2-uitstoot is enorm. Met de toepassingen van klimaatpositief beton zet Vattenfall samen met het Duitse bedrijf...
Rewind - tienduizend turbineonderdelen zoeken tweede leven
Wat gebeurt er met een windturbine na dertig jaar trouwe dienst? Vattenfall laat tijdens Dutch Design Week 2025 zien hoe turbineonderdelen een tweede leven kunnen krijgen. Niet alleen binnen...
Handen af van ETS
Het Europese emissiehandelssysteem (ETS) en het ontwerp van de elektriciteitsmarkt zijn al jaren cruciale pijlers onder de energietransitie. Ze hebben gezorgd voor betaalbare energie en inve...